Τα τεράστια μύδια σε παραπόταμο του Γαλλικού

The enormous mussels

Spanos's river (Gallikos)
Part B
By author Giorgos Echedoros

The exploration in Spanos river began. The place was predetermined from the dense vegetation that existed. In the region we had made in the old days a small research about the flora but also about fish-birds.


Τα τεράστια μύδια

του Σπανού ποταμού (Γαλλικός)
Μέρος Β΄

Γράφει ο Γιώργος Εχέδωρος

Ένα τεράστιο μύδι από το Σπανό. Το μήκος του είναι 14 εκατοστά!

Η εξερεύνηση στον Σπανό ποταμό άρχισε. Η τοποθεσία ήταν προκαθορισμένη από την πυκνή βλάστηση που υπήρχε. Στην περιοχή είχαμε κάνει παλαιότερα μια μικρή έρευνα για την χλωρίδα αλλά και για τα ψαροπούλια της περιοχής.
Τώρα το αντικείμενό μας ήταν η υδρόβια ζωή. Αυτή, τέλος πάντων, που απέμεινε από τις αρνητικές παρεμβάσεις του ανθρώπου. Αυτό είναι σχετικά μικρό αλλά είναι ολοζώντανο. Το ανοίξαμε με δυσκολία.

Εκείνο που δεν μπορούσαμε να διανοηθούμε ήταν ότι θα βρίσκαμε μύδια ανάμεσα στις λοφοσειρές του ορεινού όγκου των Κρουσίων. Και μάλιστα τεράστια μύδια ολοζώντανα. Μια άγνωστη και απίστευτη ζωή σε έναν γνωστό, πολύ γνωστό μας, τόπο.
Η περιοχή του Σπανού που ερευνούσαμε είχε ξεχειλίσει από τα χειμαρρώδη ύδατα των περασμένων βροχερών ημερών και έτσι εντοπίσαμε, σχετικά εύκολα, τα άδεια όστρακα των μυδιών στις ρίζες των γύρω θάμνων.

Ένα τεράστιο μύδι του Σπανού ποταμού. Μια απίστευτη μορφή ζωής ανάμεσα στα βουνοχώρια των Κρουσίων...

Αλλά αν δεν έχεις το νου σου να τα εντοπίσεις, δεν τα αντιλαμβάνεσαι. Ορισμένα που είναι σπασμένα από την ορμή του χειμάρρου έγιναν καλό φαγητό στα ψαροπούλια της περιοχής.
Ναι, έχει και ...ψαροπούλια η περιοχή. Αυτά σε άλλη αναφορά μας.
Ήμασταν, λοιπόν, μέσα Μαρτίου 2009. Η βλάστηση ήταν σε αναστολή. Έτσι η πρόσβαση στις όχθες του ποταμού ήταν εύκολη. Λίγη προσοχή χρειαζότανε στις υγρές όχθες όπου το πόδι βυθιζότανε μέχρι την γάμπα. Ο Πάρις ήταν πιο προνοητικός από εμένα. Φορούσε μεγάλες λαστιχένιες μπότες. Το σίγουρο ήταν πως σε δύο μήνες δεν θα μπορούσε κανείς να ερευνήσει εκεί. Η άγρια βλάστηση παραμόνευε.

Δύο ολοζώντανα μύδια στο βυθό του ποταμού.

Όταν εντοπίσαμε το πρώτο κέλυφος μυδιού, η χαρά μας ήταν τεράστια. «Είμαστε κοντά», άκουσα τον Πάρι, «να πάμε λίγο πιο πάνω».
Ακολουθήσαμε αντίθετα το ρεύμα του ποταμού. Ώσπου πέσαμε στη χώρα των μυδιών. Των τεράστιων μυδιών. Των ζωντανών μυδιών.

Ακόμη ένα τεράστιο μύδι στην όχθη του Σπανού ποταμού.

Αυτή ήταν η αμοιβή μας. Μέχρι τότε γνώριζα για τα μύδια της θάλασσας. Τώρα γνωρίζω και για τα μύδια του Σπανού ποταμού. Θα μπορέσουν, άραγε, να επιβιώσουν από την ασυδοσία του ανθρώπου; Θα μπορέσουμε να κρατήσουμε τις λιγοστές υδάτινες παρουσίες της περιοχής αυτής καθαρές;

Η ορμή του χειμάρρου των περασμένων ημερών το τσάκισε. Αυτά ψάχνουν τα ψαροπούλια στον παραπόταμο του Γαλλικού.

Πόσο μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε πως η ύπαρξη αυτού του βιότοπου είναι καθοριστικός παράγοντας στην φυσική διαβίωσή μας;
Μέχρι πότε θα είμαστε μια ‘φωνή στην έρημο’;

Ιχθυοπανίδα Γαλλικού ποταμού: τα τεράστια μύδια του Σπανού

The enormously mussels Spanos’s river
part A'

by the author Giorgos Echedoros

Blog, therefore, it caused the interest. With a positive, most positive result. The tributaries of Gallikos river, these small spring torrents are full life that still has not been recorded. New persons of region showed big interest. They say to us that exist: frogs of various sizes, snakes of water, water turtles and still… still… enormous mussels as long as a male handful!

Τα τεράστια μύδια του Σπανού ποταμού

Μέρος Α'


Γράφει ο συγγραφέας Γιώργος Εχέδωρος

Έτοιμοι για την 'εξερεύνηση' μας. Ο Γιώργος Εχέδωρος (αριστερά) με τον Πάρι Στάμκο.

Η ‘γραφικότητά’ μας

Ειλικρινά αγνοώ τι είναι «γραφικότητα», για να καθορίσω την έννοια του ‘γραφικού’. Αλλά όταν ορισμένοι σε χαρακτηρίζουν σαν τέτοιο επειδή τολμάς να καταγράψεις αυτά που δεν δυνήθηκαν να καταγράψουν ή δεν ενδιαφέρθηκαν ποτέ να καταγράψουν αυτοί τότε η «γραφικότητα» αποκτά μια «προστιθέμενη αξία», που λέει και ένας φίλος μου που διατρίβεται , συν τοις άλλοις, με την πολιτική.

...όπου και να πάμε τα μπάζα πάντα μπροστά μας. Το τομάρι μας νάναι καλά!


Μετά από ένα μήνα από τη δημοσίευση του ιστολογίου του Γαλλικού ποταμού και με βάση τις καταμετρημένες επισκέψεις δεν μπορώ να αποκρύψω πως εκπλήσσομαι από το ενδιαφέρον που καταγράφεται.
Συμπέρασμα: άρα, η ‘γραφικότητα’ που παρουσιάζεται ενδιαφέρει αυτούς που σκέπτονται πιο πέρα από τον εαυτό τους, που συνειδητοποιούν το αποτέλεσμα της συμπεριφοράς τους στον γύρω από αυτούς κόσμο.
Πολλά όμως είπαμε και είναι καιρός να μπούμε στο θέμα μας.

Ένας πανέμορφος βάτραχος του Σπανού μας κοιτάζει με απορία.

Θα κουφαθούμε τελείως!

Το blog, λοιπόν, προξένησε το ενδιαφέρον. Με ένα θετικό, θετικότατο αποτέλεσμα. Τα παραποτάμια του Γαλλικού ποταμού, αυτοί οι μικροί πηγαίοι χείμαρροι είναι γεμάτοι ζωή που δεν έχει ακόμη καταγραφεί. Νέοι άνθρωποι της περιοχής έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον. Υπάρχουν μας λένε: βατράχια διαφόρων μεγεθών, νερόφιδα, νεροχελώνες και ακόμη ...ακόμη... τεράστια μύδια όσο μια ανδρική χούφτα!
Όταν μου το είπαν με έπιασαν τα γέλια! Μου φάνηκε εξωφρενικό, ειδικά για τα μύδια! Μύδια στις λοφοσειρές των Κρουσίων; Θα κουφαθούμε τελείως!
Μισό αιώνα ζωής φάγαμε σε αυτά τα μέρη... Για τα ψάρια ήξερα, τις νεροχελώνες ξέρω, τα νερόφιδα ναι! Αλλά και μύδια!

Ένας μικρός κάβουρας με ...στολή παραπλάνησης τρέχει μόλις σκύψαμε να τον φωτογραφίσουμε

Η τρέλα δεν πάει στα βουνά, επάνω μας έρχεται σαν τη νεροποντή. Πέρασαν οι μέρες, ήρθε η 14 Μαρτίου 2009. Σάββατο (τι άσχημη λέξη, πάντα μου θυμίζει το ‘σάβανο’) με έναν λαμπερό ήλιο. Ο βαρδάρης ξεμύτισε πάνω από τα υψώματα της Δοϊράνης και ορμητικός έδινε κραυγαλέα την παρουσία του. Ωραία μέρα για εξερεύνηση. Τσάπες, φτυάρια κλπ. στο αυτοκίνητο. Ξεχάσαμε τη φωτογραφική μηχανή, πίσω.
Όλα καλά.

Το μύδι του Σπανού

Επιτέλους ο Σπανός έδειχνε για ...ποτάμι. Είχε μια όμορφη συνεχόμενη ροή, γαργάριζε το νερό και μοίραζε χαρά στη φύση. Παρόλα αυτά τα απόβλητα του ανθρώπου μας ακολουθούσαν. Λες και χάθηκαν οι σκουπιδότοποι. Μπάζα και σκουπίδια σε κάθε όχθη. Θα μιλάμε για το περιβάλλον, μέχρι να φύγουμε από τη ζωή αλλά κι αυτό το μαρτύριο της βρωμιάς θα μας πληγώνει μέχρι το τέλος.

Εντοπίσαμε, πολύ εύκολα, το πρώτο ίχνος της αναζήτησής μας, δύο όστρακα μυδιών!

Βρισκόμασταν επτά χιλιόμετρα βόρεια της πόλης Κιλκίς. Μερικά ψαροπούλια που πετάχτηκαν από τους θάμνους μας έδωσαν το στίγμα της ζωής του ποταμού.
Είχε φθάσει η ώρα της εξερεύνησής μας. Και να το πρώτο δείγμα ήταν μπροστά στα πόδια μας. Ένα τεράστιο μύδι...

Στο επόμενο: Χαμός!

Γαλλικός ποταμός Gallicos river

Γαλλικός ποταμός το δημοσίευμα και η νέα γενιά


Γράφει ο Γιώργος Εχέδωρος

Ζαρκάδι στο δάσος της Αντιγόνειας του Κιλκίς, διακόσια μέτρα από το Σπανό ποταμό (παραπόταμο του Γαλλικού)। Είχε πάει να πιει νερό από το ποτάμι και γύριζε στο δάσος (Φεβρουάριος २००९) Φώτο: Πάρις Στάμκος

Όταν με καλέσανε να μου δείξουν το σκουπιδότοπο που δημιούργησαν οι κάτοικοι ρυπαντές στις όχθες του Γαλλικού δεν δίστασα να πάω. Τη δημοσιογραφία όσο και να την αφήσεις δεν την ξεχνάς. Είναι σαν το ποδήλατο. Όταν το μάθεις δεν το ξεχνάς ποτέ και ας το έχεις παρατήσει.

Φώτο: Ο Πάρις Στάμκος οδήγησε τη μαθητική περιβαλλοντική ομάδα του Γυμνασίου Ευκαρπίας -Κιλκίς στο Σπανό (παραπόταμο του Γαλλικού) για δείξει το γόνο και τα ψάρια που υπάρχουν ακόμη.

Την ξενάγηση στο πάρκο των σκουπιδιών την έκαναν δύο κάτοικοι της περιοχής που ευτυχώς αντιδρούν στη μόλυνση των πηγών του Γαλλικού ποταμού.

Ήταν και οι δύο συνταξιούχοι και γεμάτοι αισιοδοξία για τη ζωή αλλά απαισιόδοξοι για τις ρυπαντικές πράξεις των συμπατριωτών τους.

Τους υποσχέθηκα πως θα δημοσιεύσω τη ρύπανση σε μια τοπική εφημερίδα που φιλοξενεί κείμενα μου. Όπως και έπραξα.

Αναφέρω τα παραπάνω, όχι σαν μια δικαιολόγηση στη δημιουργία του παρόντος ιστολογίου, αλλά σαν μια προσπάθεια να σταματήσει επιτέλους αυτή η απερίσκεπτη και εχθρική προς το περιβάλλον τακτική πολλών από εμάς.

Φώτο: Την επόμενη μέρα παιδιά του δημοτικού και του νηπιαγωγείου από το Μυλοχώρι Κιλκίς - με συνοδό τον Πάρι- ρίχνουν το γόνο στο φυσικό περιβάλλον του.

Πέρα όμως από το δημοσίευμα του γράφοντος μια εξαιρετική προσπάθεια έκανε ο φίλος καθηγητής Πάρις Στάμκος. Στα περιβαλλοντικά μαθήματα του Γυμνασίου της Ευκαρπίας Κιλκίς, ενσωμάτωσε την πανίδα του Γαλλικού ποταμού. Έτσι δόθηκε η ευκαιρία να διδάξει στα παιδιά του σχολείου που κατοικούν στην περιοχή για την τεράστια σημασία της καθαρότητας και της ισορροπίας του περιβάλλοντος.

Καλά είναι τα δημοσιεύματα, αλλά δεν μπορούν να συγκριθούν με τη διδασκαλία και την ενασχόληση των ίδιων των μαθητών με το περιβάλλον.

Το δημοσίευμα του Γιώργου Εχέδωρου για το σκουπιδότοπο του Γαλλικού ποταμού, σε τοπική εφημερίδα του Κιλκίς.

Εμείς είμαστε ‘παλιάνθρωποι’ που έλεγε κι ένας παππούς και εννοούσε ‘παλιοί άνθρωποι’, δηλαδή μεγάλοι στην ηλικία. Στο σχολείο ποτέ δεν μας διδάξανε για το περιβάλλον, ότι μάθαμε τα σκαλίσαμε μόνοι μας. Τσάτρα – πάτρα, που λένε. Η νέα γενιά ας έχει τη γνώση που της αρμόζει. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να δούμε κάτι καλύτερο. Ή να δει η νέα γενιά κάτι καλύτερο...

The fishes of Gallikos river and our… aphasia Τα ψάρια του Γαλλικού ποταμού και η ...αφασία μας

The fishes of Gallikos river and our… aphasia

That summer day in the tributary Gallikos river we found five tribes of fishes. Our exploration was, certain, off-hand. We are not researchers ichthyologists, and did not make certain systematic research. We began with the destruction that we saw becoming in the aquatic element from polluting agents residents of riparian regions of Gallikos.




Τα ψάρια του Γαλλικού ποταμού και η ...αφασία μας

Γράφει ο Γιώργος Εχέδωρος

Εκείνη την καλοκαιρινή μέρα στον παραπόταμο του Γαλλικού ποταμού βρήκαμε πέντε είδη ψαριών. Η ‘εξερεύνησή’ μας ήταν, βέβαια, πρόχειρη. Δεν είμαστε ερευνητές ιχθυολόγοι, και δεν κάναμε κάποια συστηματική έρευνα.
Τα δίδυμα(!) πανέμορφα χρυσά ψάρια του Ξηροποτάμου της Τερπύλλου



Ξεκινήσαμε με την καταστροφή που βλέπαμε να γίνεται στο υδάτινο στοιχείο της περιοχής από τους ρυπαντές κατοίκους των παραποτάμιων περιοχών του Γαλλικού.
Εκείνο το οποίο διαπιστώσαμε, εγώ και ο Πάρις, ήταν η γενική αφασία που υπήρχε.
Δεκαπέντε μικρά ψάρια ...αγνώστου ονόματος σε ένα μικρό βάζο



Όταν γίνεται κάποιο έργο στην περιοχή, είτε αυτό είναι δημόσιο είτε ιδιωτικό ο μοναδικός χώρος που μπορεί να πετάξει κανείς ο, τι δήποτε είναι οι κοίτες του ποταμού.
Μόλις, πρόσφατα, στο γέφυρα του Σπανού ποταμού, πηγαίνοντας για το Γερακαριό, κάποιος καλός νοικοκύρης άλλαζε τα λάδια του αυτοκινήτου του στην όχθη του ποταμού. Τέτοια, δυστυχώς, περιβαλλοντική συνείδηση έχουμε. Και δεν είναι ώρα να μιλήσουμε για τα κοπρολύμματα της περιοχής και για τη μεγαλύτερη μόλυνση που γίνεται στο νοτιότερο τμήμα του Γαλλικού ποταμού.

Άλλα δύο είδη ψαριών από το χείμμαρο της Τερπύλλου (ή Τερπύλου)


Αναλογίζομαι πως δεν το σκέφτηκαν οι αρχαίοι κάτοικοι της Κρηστωνίας να μολύνουν το Γαλλικό ποταμό, όταν πέρασαν από εδώ οι Πέρσες, πριν δύο χιλιάδες πεντακόσια χρόνια. Θα είχαμε ξεμπερδέψει με το στρατό του Ξέρξη πριν προλάβουν να κατέβουν στα Τέμπη. Όπως μας λέει ο Ηρόδοτος, όταν τα στρατεύματα του Ξέρξη ήπιαν νερό από το Γαλλικό ποταμό τον στέρεψαν. Ξεδίψασαν οι Πέρσες δηλαδή...
Καλά, δεν είχαν μυαλό αυτοί οι αρχαίοι...
Εμείς είμαστε οι πρώτοι. Και με κοπρολύμματα τον λυπάναμε και με βοθρολύμματα τον γεμίσαμε και αυτός o αρχαίος ποταμός ακόμη αντέχει...
Αλλά ας μην λέμε και πολλά λόγια.


Αφού τελείωσε η φωτογράφησή μας, ο Πάρις τα επιστρέφει στο φυσικό περιβάλλον τους



Σήμερα θα δημοσιεύσουμε μερικά από τα ψαράκια μας. Και στις επόμενες δημοσιεύσεις μας, θα δούμε τι μολύνθηκε, πως μολύνθηκε και σε τι βαθμό.
Και όλα με την ανοχή της κάθε εξουσίας, με την ανοχή της κάθε αυτοδιοικητικής αφασίας. Όταν, είναι άσχετοι και απαίδευτοι οι εκλεγμένοι ενός λαού, τι περιμένεις...

Γαλλικός, Τέρπυλος, ιχθυοπανίδα, οικολογία Gallicos Gallikos Terpylos River Fishes

Fishes in the torrent of Terpylos


Burned the land that summer morning. We filled the car with the elements of our ` research'. Paris had prepared all. Bought abstention, special vases to put in the ‘collection of fishes’.

Ψάρια στον χείμαρρο της Τερπύλου

Γράφει ο συγγραφέας Γιώργος Εχέδωρος

Φώτο: Λίγο έξω από την Τέρπυλο βρήκαμε ένα κοίλωμα του χειμάρρου γεμάτο με ζωή

Έβραζε ο τόπος εκείνο το καλοκαιριάτικο πρωινό. Γεμίσαμε το αυτοκίνητο με τα εξαρτήματα της ‘έρευνάς’ μας. Ο Πάρις τα είχε ετοιμάσει όλα. Αγόρασε απόχη, βαζάκια ‘ειδικά’ για συλλογή ιχθύων.
Στην www.fishbase.org/ βρήκαμε έντεκα είδη ψαριών για το Γαλλικό ποταμό, η δειγματοληψία όμως είχε γίνει διαχρονικά στο ύψος της Νέας Φιλαδέλφειας. Λίγα χιλιόμετρα, δηλαδή, πριν τις εκβολές του Γαλλικού ποταμού.

Έσκαγε ο τζίτζικας εκείνη την ημέρα. Οι χωρικοί κρεμάσανε τα καπνά στην πλατφόρμα για να στεγνώσουν

Γύρω στις έντεκα ήμασταν στην Τέρπυλο. Ο οικισμός είναι η έδρα του Δήμου Κρουσσών. Στο χωριό δεν συναντήσαμε ψυχή. Ο καυτός ήλιος δεν ευνοούσε για υπαίθριες εργασίες. Οι καπνοπαραγωγοί βρήκαν ιδανική την κάψα της ημέρας και κρέμασαν τα καπνά τους στις πλατφόρμες των τρακτέρ τους.

Ένα όμορφο ψάρι από το χείμαρρο. Το ρίξαμε πάλι στο νερό γιατί δεν άντεχε στο βάζο.

Βγήκαμε από το χωριό. Σε κάποιο σημείο του Ξηροπόταμου που διασχίσει τον οικισμό βρήκαμε ένα μεγάλο κοίλωμα. Το υδάτινο στοιχείο ήταν αρκετό για να υπάρχει ζωή. Τις χειμερινές ημέρες όταν μαυρίζουν τα γύρω υψώματα και γονιμοποιείται η γη με το βρόχινο νερό, αυτός ο χείμαρρος γεμίζει και οδηγεί τα όμβρια ύδατα των Κρουσίων στο Γαλλικό ποταμό.
Τράβηξα χειρόφρενο και κατεβήκαμε. Ένα αμάξι πέρασε από τον ασφαλτόδρομο και μείωσε ταχύτητα μόλις μας είδε με τις απόχες και τα βάζα.
«Θα μας περάσουν για παλαβούς», είπε ο Πάρις και γέλασε.
«Θεοπάλαβοι είμαστε», συμπλήρωσα και βιαστικά κατευθυνθήκαμε προς το κοίλωμα του Ξηροπόταμου.

Άντε τώρα να βρεις πως το λένε. Ένα όμορφο μικρό ψάρι, πιο μικρό κι από τη χούφτα μας.

Η πρώτη εντύπωση ήταν καλή. Στα ρηχά υπήρχε πολυπληθής γόνος. Ήταν ένας παράδεισος για τα ψάρια των Κρουσίων.
Με την πρώτη αρπαχτή, η απόχη γέμισε με ψάρια. Χοροπηδούσαν σαν τρελά από το φόβο τους.
‘Εδώ γίνεται χαμός...’ φώναξε ο Πάρις με έκδηλη την ικανοποίησή του.
Η υδάτινη ζωή μας γέμισε χαρά. Η ιχθυοπανίδα του παραπόταμου αυτού ήταν πιο πλούσια από τον άλλο παραπόταμο του Γαλλικού, τον Σπανό ποταμό του Δύσωρου.
Είχα εκτυπώσει και κάποιες φωτογραφίες ιχθύων για να συγκρίνουμε αυτά που πιάναμε με αυτά του διαδικτύου. Για να πω την αλήθεια, ...έμοιαζαν όλα!

Αυτά που δημοσιεύουμε στο Blog, φτάνουν για μια γεύση σήμερα... Θα αφήσουμε και για αύριο κάτι...

Gallikos river is threatened only by our filth Τα ...σκουπίδια μας

Gallikos river is threatened only by our filth



Γαλλικός ποταμός


Απειλείται μόνον από τη βρωμιά μας

Γράφει ο συγγραφέας Γιώργος Εχέδωρος

Η συνεχόμενη ανομβρία ‘ρούφηξε’ κυριολεκτικά το Σπανό ποταμό. Σε λιγοστά βαθουλώματα άντεχε ακόμη το υγρό στοιχείο του. Είχε έτσι, όλα τα χαρακτηριστικά ενός χειμάρρου.
Βαδίσαμε στην ξερή του κοίτη. Σε μερικά σημεία υπήρχε ακόμη λάσπη.
Η έκπληξή μας ήταν μεγάλη όταν κάτω από πέτρες βρήκαμε ζωντανά ψάρια χωμένα στο υγρό χώμα.
Γι’ αυτό, με την πρώτη βροχή και τη συγκέντρωση των υδάτων στην κοίτη του Γαλλικού, οι γόνοι αρχίζουν να πηδούν στα νερά του και τα μεγαλύτερα ψάρια κάνουν την εμφάνισή τους από το ...πουθενά.

Στα κοιλώματα της κοίτης του χειμάρρου επιμένει η ζωή.

Κάποτε ο Σπανός ποταμός ήταν πηγαίος, είχε δηλαδή νερά που ανάβλυζαν από πηγές του Δύσωρου, γενικά όμως είναι χειμαρρώδης. Σήμερα η συνεχής και άμετρη άντληση των υπόγειων υδάτων στέρεψε τις πηγές.
Η αμέλεια όμως του ανθρώπου είναι χειρότερη από την ανομβρία. Κάτοικοι της γύρω περιοχής δεν δίνουν την ανάλογη σημασία στη διατήρηση της ζωής του ποταμού. Οι όχθες του πολλές φορές γίνονται σκουπιδότοποι με δυσμενείς συνέπειες για την ζωή της ιχθυοπανίδας του Σπανού.

Η φωτο είναι από τον ...σκουπιδότοπο του Σπανού ποταμού (παραπόταμος Γαλλικού)

Πεταμένα μπάζα, ξηλωμένοι ασφαλτοτάπητες, τεράστιες λακκούβες από παράνομες αμμοληψίες. Μελαγχολία, κατήφεια, απαισιοδοξία.
Ξεναγηθήκαμε από κατοίκους σε σκουπιδότοπους που στιγματίζουν τον πολιτισμό μας. Προβήκαμε σε δημοσιεύσεις της εγκληματικής αυτής αμέλειας. Η κατάσταση όμως θα αλλάξει με άλλα μέτρα.

Ερώτηση για ...έξυπνους: 'Που αλλού να πάνε τα μπάζα οι κάτοικοι, εκτός της κοίτης του Σπανού ποταμού';

Εκτός της τιμωρίας των ανθρώπων που μολύνουν τη φύση ανεξέλεγκτα, υπάρχει και το ύψιστο μέτρο της κατανόησης του περιβάλλοντος, της σημασίας του περίγυρού μας στη διαβίωση όλων μας.

"φωνή βοώντος εν τη ερήμω".

Οικολογία Ιχθυοπανίδα Γαλλικού ποταμού The Life in the Gallikos River

Ιχθυοπανίδα Γαλλικού ποταμού

Τα καβούρια του Σπανού ποταμού

Γράφει ο συγγραφέας Γιώργος Εχέδωρος

Θερμοκρασία αέρα 39 βαθμούς Κελσίου. Ανομβρία στην περιοχή πάνω από πενήντα μέρες. Ο Σπανός ποταμός, παραπόταμος του Γαλλικού, στο ύψος του Μυλωχωρίου επιμένει να ζει.

Πολλές φορές για να πραγματοποιήσει κανείς μια σκέψη του, μια απόφασή του, απαιτείται μια ώθηση προς τον σκοπό αυτόν ή μια καλή αφορμή.
Είχαμε σημειώσει και παλαιότερα, σε άλλα έντυπα, διατυπώνοντας την ερώτηση γιατί να μην ενσωματωθεί και η περιοχή των πηγών του Γαλλικού ποταμού στις προστατευμένες ζώνες, να καθοριστεί, δηλαδή, ως βιότοπος.

Πρακτικά η περιοχή που απλώνεται από τη λίμνη Δοϊράνη μέχρι τη λίμνη Κερκίνη, το ανατολικό και δυτικό Δύσωρο όπου εκπηγάζουν τα παραποτάμια του Γαλλικού ποταμού, είναι ένας ενιαίος γεωγραφικός χώρος με ένα ιδιαίτερο οικοσύστημα.
Η αφορμή, λοιπόν, ήρθε ένα απόγευμα του περασμένου καλοκαιριού(2007) μέσω ...τηλεφώνου.
« Το ξέρεις ότι ο Σπανός ποταμός έχει καβούρια;»
Ήταν μια ερώτηση για τον παραπόταμο του Γαλλικού και συγχρόνως ενημέρωση για ένα πολύ σοβαρό μέρος της ζωής των φυσικών υδάτων της περιοχής του Κιλκίς.
« ...καλά θα πάθεις την πλάκα σου, έχει καβούρια και μάλιστα μεγάλα», ακούστηκε η φωνή του Πάρι Στάμκου από την άλλη άκρη του τηλεφώνου.
Δεν χρειάζονταν περισσότερα λόγια για να αρχίσουμε την εξερεύνησή μας. Πήγαμε στο Σπανό ποταμό που διέρχεται ανατολικά του Μυλοχωρίου. Εκεί είχε βρεθεί το προς εξέταση και φωτογράφηση ζωικό υλικό.
Ήταν ένα βραχώδες μέρος από όπου έρεε ο ποταμός. Αν και είχε να βρέξει πάνω από δύο μήνες το πετρώδες υπόστρωμα του ποταμού συντηρούσε το νερό σε μορφή μεγάλων λεκανών.
«Κρύβονται κάτω από τις μεγάλες πέτρες, όπου διατηρείται η υγρασία», άκουσα τον Πάρι καθώς έψαχνε τις λιθαριές του ποταμού.
Ο ‘Φρίξος’ το μαύρο σκυλί του, που ακολουθούσε το αφεντικό του, τον παρατηρούσε με περιέργεια, να αναποδογυρίζει τις πέτρες του ποταμού.
Τότε φάνηκαν τα καβούρια... Μεγάλα και μικρά, παρόμοια με αυτά της θάλασσας.
Πιάσαμε ένα και το βάλαμε σε ένα διάφανο πλαστικό δοχείο για να το δούμε καλύτερα.
Ο ‘Φρίξος’ άρχισε να γαυγίζει χαρούμενα.
Ειλικρινά δεν γνώριζα ότι στην υδάτινη περιοχή του Γαλλικού ποταμού υπήρχε αυτό το είδος ζωής.
‘Ρωτώντας πας στην πόλη’, λέει η παροιμία.
Ο Πάρις συζητώντας με ηλικιωμένους κατοίκους της περιοχής του Σπανού ποταμού για τα καβούρια που εντόπισε, πληροφορήθηκε πως παλιότερα που τα νερά ήταν πιο πολλά, τα καβούρια, αλλά και τα ψάρια του ποταμού έθρεψαν αρκετές οικογένειες στα δύσκολα χρόνια.
Ήταν αλήθεια. Ο Σπανός ποταμός και όλοι οι παραπόταμοι του Γαλλικού ποταμού ήταν γεμάτοι ψάρια.

Καβούρι από το Σπανό ποταμό, απίστευτη ζωή σε μια ανεξερεύνητη περιοχή.

Ως 'ερασιτέχνες ερευνητές' γεμίσαμε δύο διάφανα δοχεία με γόνους ιχθύων του ποταμού. Ο Πάρις τα πήγε σπίτι του και προσπάθησε να τα θρέψει.
Για κάποιον που επιζητά να ανακαλύπτει καινούργια πράγματα το θέμα ήταν ιδιαίτερα ελκυστικό. Αλλά το ζήτημα της ιχθυοπανίδας του Γαλλικού ποταμού έγινε πιο ενδιαφέρον όταν ο πιο πάνω αναφερόμενος επικοινώνησε με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Μας προσανατόλισαν να ψάξουμε περισσότερα στο διαδίκτυο. Όπως και πράξαμε. Υπήρχε μια βάση δεδομένων από όπου πληροφορηθήκαμε πολλά πράγματα. Δεν βρήκαμε, όμως, τίποτε για την ιχθυοπανίδα του Σπανού ποταμού ή άλλων παραποτάμων του Γαλλικού ποταμού.

Καλοκαίρι 2007, μια καλή ευκαιρία για ερασιτεχνική έρευνα στο Γαλλικό ποταμό, στη φώτο ο Πάρις, δείχνει το σημείο που δεν έχει ξεραθεί από την ανομβρία.

Ήταν μια καλή ευκαιρία να αρχίσουμε, ερασιτεχνικά, τη δική μας έρευνα. Όπως και κάναμε.

Συμφωνήσαμε να κάνουμε μια άλλη εξόρμηση στα άλλα παραποτάμια του Γαλλικού ποταμού. Το λιγοστό υγρό στοιχείο της περιοχής μας επεφύλασσε περισσότερες εκπλήξεις.
Γι’ αυτό η γραφίδα μας έχει μέλλον...

------------